Jagłowo wzorek ludowy

 

Poniedziałek: Szlakiem kultur pogranicza.

Kruszyniany meczet TatarskiTrasa: Jagłowo - Jaminy - Sztabin - Zwierzyniec - Dąbrowa Białostocka - Jaczno - Różanystok - Sokółka - Bohoniki - Krynki - Kruszyniany - Krynki - Kruszyniany - Janów - Suchowola - Jagłowo ( 226km )

Jagłowo - Sztabin - 16km
Sztabin - Dąbrowa Białostocka - 20km
Dąbrowa Biał. - Różanystok - 13km
Różanystok - Sokółka - 29km
Sokółka - Bohoniki - 8km
Bohoniki - Krynki - 26km
Krynki - Kruszyniany - 10km
Kruszyniany - Suchowola - 76km
Suchowola - Jagłowo - 28km

Podlasie słynie ze swojej różnorodności religijnej i kulturowej. Warto więc będąc nad Biebrzą zasmakować tej różnorodności. Od wieków żyli tutaj w zgodzie ze sobą katolicy, prawosławni, żydzi i muzułmanie. Budowali, handlowali, zajmowali się rolnictwem i umierali na tej ziemi. Pozostawiając po sobie nieraz dorobek kilku pokoleń w formie budowli sakralnych i domostw.

Szlak, który proponujemy do zwiedzenia tego dnia, odkryje przed Państwem drobną cząstkę tej mieszaniny kulturowej.

Zwiedzanie proponujemy rozpocząć od miejscowości Jaminy, gdzie stoi kościół katolicki XVIIw. przeniesiony z Augustowa. Na pobliskim cmentarzu parafilanym znajdują się liczne groby z kutymi żeliwnymi krzyżami z Huty Sztabińskiej.

Kolejnym wartym zatrzymania się przystankiem jest Sztabin. Miejscowość leżąca na lewym sztabinBrzegu Bebrzy na tzw. Płycie Sztabińskiej. Było to centrum dóbr Rzeczpospolitej Sztabińskiej, zarządzanej przez hrabiego Karola Brzostowskiego - reformatora, wynalazcę, społecznika i patriotę. Szczegółowe zapoznanie się z jego działanością polecamy w oddzielnym dniu.

W centrum obok neogotyckiego kościoła warto obejrzeć miejscową Izbę Regionalną. Warto też przejść się na pobliską plażę. W mieście jest też kilka sklepów spożywczych i przemysłowych. Jest to siedziba gminy.

Wśród mieszkańców można jeszcze spotkać kilka rodzin tatarskich. Przed wojną zaś mieszkali tutaj Żydzi i mieli swoją zbożnicę, która została zniszczona podczas ostatniej wojny, a ocaleni żydzi wyemigrowali do Izraela.

Jadąc dalej skręcamy na drogę krajową Nr 8 w kierunku Białegostoku. Po przejechaniu mostu drogowego na Biebrzy (piękna panorama doliny rzeki) należy skręcić w kierunku miejscowości Zwierzyniec Wielki, a następnie do Dąbrowy Białostockiej.

Panorama miasta Dąbrowa BiałostockaDąbrowa Bialostocka (dawniej Dubrawa) to miasto malowniczo położone wsród morenowych wzgórz północno-wschodnego krańca Wysoczyzny Białostockiej, na przedpolu otuliny Biebrzańskiego Parku Narodowego. Posiada dobre połączenie kolejowe z Białymstokiem i Suwałkami, autobusowe z holender_dabrowaAugustowem przez Lipsk, a także Goniądzem oraz Sokółką. Miasto mocno ucierpiało podczas ostatniej wojny i pozostalo w nim tylko kilka zabytków. Wartym odwiedzenia jest na pewno cmentarz rzymsko-katolicki z licznymi kutymi krzyżami i nagrobkami, nieopodal dworca PKP. W okolicy zachował sie też wiatrak betonowy typu Holender. Warto też odwiedzić pozostałości cmentarza żydowskiego, kościół parafialny oraz cerkiew. W mieście jest szpital, apteka, poczta, banki, stacje benzynowe, bary, liczne sklepy spożywcze i usługowe.

rozanystokBędąc w Dąbrowie Białostockiej warto zajechac na chwilę do pobliskiego Różanegostoku. Mieści się tu Sanktuarium Maryjne o. Selezjanów. Wsród licznych zabytków klasztornych należy wymienić: Późnobarokowy kościół pw. Ofiarowania NMP, dawny klasztor o. Selezjanów, klasztor prawosławny, oraz sąsiednią willę "Zielona Dacza"

Podróżując dalej w kierunku Sokółki należy zwrócić uwagę na elewacje domów w mijanych wioskach. Często są one bogato zdobione wyrzynkami, nigdzie indziej nie spotykanymi w Polsce oprócz Podlasia.

W Sokółce - Stolicy Polskiego Orientu zaczyna się właściwy szlak tatarski. Miano stolicy zawdzięcza różnorodności kulturowej i etnicznej. Można tu spotkać oprócz Polaków: Tatarów, Cyganów, Żydów, Białorusinów. Równorzędnie z religią katolicką możemy tu spotkać wyznawców prawosławia czy świadków Jehowy.

Sama Sokółka to miasteczko powiatowe z dobrymi połączeniami kolejowymi i autobusowymi z resztą Polski oraz pobliskim białoruskim Grodnem. Posiada plażę nad zalewm oraz basen.

W miasteczku jest dużo sklepów, banków, stacje benzynowe, pogotowie ratunkowe,Muzeum Ziemi Sokólskiej z wystawą Tatarów szpital, punkty usługowe, kino. W samym centrum miasta znajduje się Muzeum Regionalne Ziemi Sokólskiej ze stałą wystawą Tatarską- koniecznie do obejrzenia. W samym mieście z zabytków warto obejrzeć także: kościół parafialny św. Antoniego Padewskiego – neoklasycystyczny (ok. 1848 r., rozbudowany w latach 1901-1904), cerkiew prawosławną pw. św. Aleksandra Newskiego z lat 1850-1853 – parafialna, granitowa płaskorzeźba – Alegoria Nauki z 1933 roku znajdująca się na elewacji frontowej budynku Szkoły Podstawowej nr 1 im. Adama Mickiewicza, murowaną kapliczkę przy zbiegu ul. Grodzieńskiej i Kresowej z 1906 roku, przedwojenne kamienice wzdłuż ulic Białostockiej i Grodzieńskiej, dawna drewnianą plebanię prawosławną na rogu ulic Józefa Piłsudskiego i ks. Piotra Ściegiennego z 1880 roku. Oprócz ww. zabytków warto przejść się do cerkwi, obejrzeć prawosławną kaplicę cmentarną pw. św. Męczennicy Pawły Kuncewiczowej z 1900 roku, cmentarz żydowski z XVIII wieku, cmentarz prawosławny z XIX wieku (dawniej katolicki).

Po opuszczeniu Sokółki należy jechać w kierunku Krynek, by po kilku kilometrach skręcić w lewo do Bohonik.

Bohoniki to wieś o zwartej zabudowie, z główną ulicą, charakterystycznym układem zabudowań podlaskiej wsi. meczet bohonikiW centrum znajduje się meczet oraz po drugiej stronie drogi Dom Pielgrzyma z otwartą dla zwiedzających jurtą tatarską. W okolicy znajdują sie też dwa mizary - jeden starszy, przypadkowo odkryty podczas wydobywanBohoniki meczetia żwiru oraz druga nekropolia czynna po dziś dzień i będąca głównym cmentarzem muzułmańskim w Polsce. Warto zajść do Domu Pielgrzyma i porosić o oprowadzenie po meczecie. Można wysłuchać ciekawych opowieści o Tatarach w Polsce.

W celu dalszej wędrówki należy się cofnąć do drogipnrowadzącej do Krynek i dalej podróżować nią.

Krynki to malownicze miasteczko, jedno z najstarszych na Podlasiu, w którym przeplatają się losy wielokulturowej społeczności mieszkańców. Niestety wojny, w tym ostatnia światowa, odcisneły swe piętno zarówno na zabytkach, jak i mieszkańcach tych ziem.A ziemie te kryją wiele ciekawych historii. To tutaj zatrzymywał się król Polski Jagiełło i król Szwecji Karol XII, zaś obecny kształt uranistyczny Krynki zawdzięczają podkarbiemu litewskiemu Antoni Tyzenhauz. Powstało centralne, gwiażdziste rondo (drugie takie tylko w Europie ma Paryż), park miejski oraz główne ulice. Wielki wkład w miasto mieli też Żydzi, którzy kolonizowali te ziemie od poczatku XVIw uzyskując duże prawa (do budowy synagogi, mykwy i cmentarza). Krynki rondo
Nalezy tu wspomnieć iż Gmina żydowska w krynkach była o wiele większa niż w Białystoku. W XIX wieku za sprawą właśnie zydów oraz niemców z pobliskich prus powstają pierwsze fabryki i manufaktury. Dominuje przemysł tekstylny- największa manufaktura to Lipharda. Cła rosyjskie na produkty z Królestwa Polskiego stanowia dodatkowy bodziec do rozrostu fabryk w Krynkach i po
Krynki cmentarz żydowski kirkutbliskim Białymstoku. Następuje gwałtowny wzrost liczby ludności, która na początku XXw. sięga 100tys. mieszkanców, przy czym 80% stanowią Żydzi. Posiadają oni liczne szkoły i stowarzyszenia. Powstaje w fabrykach ruch robotniczy. Niezadowolenie ze zbyt niskich płac powoduje strajki i nawet przejęcie przez ploretariat na kilka dni miasta i powołanie Republiki Kryneckiej.

Pierwsza Wojna Światowa gwałtowni zatrzymała rozwój miasta, większość Żydów w okresie międzywojennym wyjechała do Ameryki Płd i Palestyny, miasto straciło połowe mieszkańców. Ostateczny kres ludnośći żydowskiej następuje podczas II wojny światowej, kiedy to do miasta wkraczaja Niemcy i organizują Getto. Niedługo potem wywożą wszystkich Żydów do obozu zagłady w Treblince.

Po wojnie nigdy już miasto nie odzyskało swego dawnego blasku. Nastapił tez upadek przemysłu. Krynki Wielka SynagogaW tej chwili oprócz szpitala, przytułku jeden z większych zakładów stanowi Wytwórnia Wody "Krynka". Miasto coraz bardziej zaczyna żyć z turystyki. posiada liczne zabytki, które poczas wędrówki warto zwiedzić to:cerkiew Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Krynkach, kościół katolicki pw. św. Anny, dzwonnica bramna z XVIII wieku, kaplica prawosławna pw. św. Antoniego, Park podworski de Virionów, oraz kultury żydowskiej - cmentarz zydowski, Stara Synagoga, Wielka Synagoga (ruiny), Synagoga Kaukaska, Synagoga chasydów ze Słonimia. Z krynkami związana jest tez legenda o Krynkach. W okolicy Krynek istnieje też kilka
szlaków do wędrówki. Większość z nich związana jest z tatarami. Opuszczając Krynki kierowac się trzeba drogowskazem na Kruszyniany.

kruszyniany cmentarz

Kruszyniany to przed ostatni przystanek na trasie wedrówki. Jest to wieś założona prawdopodobnie w wieku XVI. W dniu 12 marca 1679 Jan III Sobieski nadał Tatarom m.in. Kruszyniany oraz pobliskie wsie Nietupa, Łużany jak też część Poniatowicz. Osadzeni muzułmanie, zwani Lipkami walczyli po stronie Polski w wojnie z Turkami. W Kruszynianach (obok ok. 45 innych rodzin) osiadł na stałe płk Samuel Murza Krzeczowski, który uratował życie królowi w bitwie pod Parkanami. W drodze na sejm do Grodna król zatrzymał się u Krzeczkowskiego. Kruszyniany stanowiły duży ośrodek muzułmański. Tutaj sporządzano dzieła o treści religijno-obyczajowej tzw. kitaby. Jeden z nich powstał w 1792 dzięki kopiście Jusufowi HeliaszewiczoKruszyniany Meczetwi. W 1980 w Kruszynianach zamieszkiwało 289 osób, z tego 33 wyznania muzułmańskiego, reszta wyznania prawosławnego (we wsi funkcjonuje parafia prawosławna) i katolickiego. Do dzisiaj mieszka tutaj niewielka mniejszość tatarska. Ludność mówiła specyficzną gwarą – mieszanką białoruskiego i polskiego. W Kruszynianach jak i Krynkach znajdowała się strażnica WOP.

Kruszyniany to przedewszystkim meczet, mizar, mała cerkiew oraz wspaniała kuchnia w Tatarskiej Jurckruszyniany mizarie. Meczet pomimo iż jest młodszy od swego brata z Kruszynian, równiez jest piekny. To tutaj ma swoja siedzibe Muzełmańska Gmina Wyznaniowa. Meczet można zwiedzać po wcześniejszym kontakcie telefonicznym (Dżemil Gembicki tel. 502 543 871). Po zwiedzeniu meczetu oraz pobliskiego mizaru warto posmakowac dań kuchni Tatarskiej w Tatarskiej Jurcie u Janety. Sam książe Karol kupując konie odwiedził jurte i zasmakował tutejszych specjałów (w celu rezerwacji miejsc kontakt: Dżenetta Bogdanowicz tel. 606 603 760). Warte uwagi są: pierekaczewnik, jagnięcina z pilawem, wegetariańskie Kartofloniki i Jeczpoczmaki.

Po sutym posiłku warto zwiedzić pobliski 6km szlak ekumeniczny wokół zalewu Ozierany.

Pozostaje odwiedzić podlaską stolice tkactwa - Janów. To tutaj przetrwało tkactwo dwusnowe,Janów tkactwo dwuosnowe slynne na całą Polskę Oprócz pracowni tkackich wieś, a kiedyś misteczko słynie z dyskoteki Disco Polo - Panderoza. Z zabytków warte są odwiedzenia Stojąca na cmentarzu rzymskokatoickim drewniana kaplica, zbudowana została w 1904 roku z materiałów pochodzących z dawnego kościoła datowanego na 1725 r, cmentarz żydowski z XIXw, kościół Świętego Jerzego. Przez Janów prowadzi szlak Tradycji Rękodzieła Ludowego Podlasia. W wybranych, pracowniach po wczesniejszym kontakcie telefonicznym, można obejrzeć i zakupić tkaniny dwuosnowe. Stała ekspozycja tkanin miejscowych tkaczek znajduje się w Izbie tkactwa dwuosnowego. Tu uzyskają Państwo informacje o poszczególnych pracowniach tkactwa dwuosnowowego. Znajduje się ona w Janowie w Miejsko - Gminnym Ośrodku Kultury ul. Białostocka 14a, tel. 085 7216142, czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00-16.00.

W drodze powrotnej jeszcze można się zatrzymać w miejscowości Suchowola. Warto zrobić sobie Suchowola luk papieski, centrum Europyzdjęcie pamiątkowe obok geograficznego centrum Europy. Tutaj też mieszkają tatarzy, a przed wojną Żydzi. Niestety żydowski cmentarz został mocno zdewastowany. Znajduje się po prawej stronie przy wyjezdzie w kierunku Augustowa. Warto też dodać iż z pobliskich Okopów pochodził ks. Jerzy Popiełuszko, a uczęszczał do liceum właśnie w Suchowoli.

Dalsza droga powrotna prowadzi przez Sztabin, Jaminy, Mogilnice.

 


Wyświetl większą mapę

kolumna_prawa_top

aktualnosci

ZAREZERWUJ JUŻ DZIŚ

I ZYSKAJ  10%

Zapytaj o ofertę

Skontaktuj się koniecznie

Zapraszamy też do naszego

kolejnego Pensjonatu

na Suwalszczyżnie

logo winnica

 

April 2020
S M T W T F S
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30

 

qrcode ranczo jagłowo

 

design by more4all www